staticiation

Argümansız sub işletimi

<%
' başka işler...
Call yildirim_gursesin_anisina()
' veya
yildirim_gursesin_anisina
%>
Bu Sub işini bitirdiği anda programın akışı, Sub'a atıf yaptığımız noktada devam eder.

EXIT SUB

Son olarak <% exit sub %> deyimini yad ederek bitirelim. Bu deyimi bir sub bloğu içinde kullanırsanız program akışı, bu deyimi görür görmez o sub bloğundan çıkar ve bu sub hangi satırdan çağrılmışsa o satırdan sonraki kodları icra etmeye koyulur. Buna ihtiyacmız olur mu? Evet, olur. Zaten bu deyim, bir şartlı sınama bloğu içinde kullanılır genellikle. Belli bir koşul gerçekleştiğinde veya gerçekleşmediğinde sub içerisinde, diğer deyimlerin işlenmeden çıkılmasını sağlar. Aşağıdaki banal örneğe bakalım:
<%
pay = 5
payda = 2
Call bol ( pay, payda )
pay = 16
payda = 0
Call bol ( pay, payda )

Sub bol ( x , y )
If y=0 Then
Response.Write x & " \ " & y & ": müjde! divijın bay ziro.. bumm.."
exit Sub
End If
bolum = x \ y ' tam bölme
kalan = x mod y
Response.Write x & " \ " & y & " bölümü : "
Response.Write "bölüm: " & bolum & " : kalan: " & kalan & "<br>"
End Sub
%>


TARİH VE SAAT
Belki de Web'in zamana çok bağlı oluşu dolayısıyla, Visual Basic'in hemen hemen bütün zaman-tarih fonksiyonları VBScript'te de kullanılır.
Date: Bugün tarihini verir. (25.03.2000 gibi)
Time: O andaki saati verir. (22:24:40 gibi)
Now: O andaki tarih ve saati birlikte verir. (25.03.2000 22:24:40 gibi)
VBScript'in buna ek olarak Weekday (haftanın günü), WeekdayName (günün adı) ve Monthname (ayın adı) fonksiyonları da vardır. Bu fonksiyonlar değerlerini Date fonksiyonuna göre alırlar. Örneğin,
<%= WeekdayName(Weekday(Date))%>
komutu bize bugün Cumartesi ise "Cumartesi" değerini verir.
<%= MonthName(Month(Date))%>
komutu bize bu ay Mart ise "Mart" değerini verir. VBScript'in bunlara ek olarak Day (gün), Month (ay) ve Year (yıl) fonksiyonları da değerlerini Date fonksiyonundan alarak, size bir rakam verirler. Eğer tarih 25 Mart 2000 ise:
<%= Day(Date)%>... 25
<%= Month(Date)%>... 3
<%= Year(Date)%>... 2000
değerini verir. VBScript, bu değerleri doğruca işletim sisteminden alır. Dolayısıyla işletim sisteminin bölgesel ayarları Türkiye için yapılmışsa, gün adları Türkçe olarak dönecektir. Ayrıca, tarih ve saat biçimleri de bölgesel ayarlara bağlı olarak, ay önde, gün arkada veya tersi, saat de 12 saat veya 24 saat esasına göre döner. ASP programlarınızı kişisel Web Server'da denerken kendi bilgisayarınızın tarih ve saatini; gerçek Internet'te çalıştırırken Server'ın tarih ve saatini alırsınız. Sayfalarınızda ay ve gün adlarını Türkçe görüntülemek için, önce Server'ın bölgesel ayarlarını sınamanız ve eğer isimler Türkçe gelmiyorsa, bunları çeviren Sub'lar veya fonksiyonlar yazmanız gerekebilir.


SERVER NESNESİ
Web Server, ASP için bir nesnedir, ASP'nin bir çok işini bu nesnenin özellikleri ve metodları halleder. Server nesnesinin bir özelliği (ScriptTimeout) ve dört metodu (CreateObject, HTMLEncode, URLEncode, MapPath) vardır. Web Server çalıştığı bilgisayarın sizin siteniz adına yönetiminden sorumludur; dolayısıyla bu kadar az özellik ve metodu var diye bu nesneden çok yararlanmayacağımızı sanmayın. ActiveX ve COM bileşenlerini çalıştırmak Server'ın görevidir.
ScriptTimeout Özelliği: Diyelim ki bir ASP Script'i ya bizim, ya ziyaretçinin, ya da Server'ın bir hatası yüzünden sonsuz döngüye girdi! Döngünün durması için gerekli şart asla yerine gelmiyor ve Script bir türlü yapacağı işi yapıp, sonlandırmıyor. Bu durumlarda ziyaretçinin ve tabiî Server'ın sonsuza kadar beklemesi mümkün değil! Programın bir şekilde durdurulması gerekir. Bunu hemen hemen bütün Web server programlarının Script Timeout (Script süre sınırı) diyalog kutusuna bir değer girilerek yapılır. Öreğin MS-Internet Information Server için varsayılan Script Timeout süresi 90 saniyedir. Yani ISS, herhangi bir Script'in çalışıp-durmasını 90 saniye bekler; bu sürenin sonunda Script'in çalışması tamamlanmazsa ziyaretçiye arzu ettiği sayfanın veya unsurun bulunamadığını bildirir. Bu süreyi (Server'ın varsayılan değerinin altında) kısaltmak değilse bile uzatmak elimizdedir. Bunu ScriptTimeout özelliğini kullanarak yaparız. ASP sayfasının herhangi bir yerine örneğin şu kodu koymak yeter:
<% Server.ScriptTimeout = 100 %>
Bu örneğe göre Server'ın varsayılan Script Timeout süresi 90 saniye ise 100 saniyeye çıkmış olur.
Böyle bir şeyi neden yapmak isteyebiliriz? Script'iniz çok karmaşık veya başka bir Server'daki veritabanından veri çekiyor, olabilir. Gerçi bu anlamda 90 saniye bilgisayar milleti için bir asır anlamına gelir, ama yine de durdurulmasaydı işini başarıyla tamamlayacak bir Script, bu sürenin kısalığı yüzünden Server tarafından durdurulabilir. ASP sayfalarınız çok karmaşıksa ve sürekli Timeout hatası veriyorsa, hata aramadan önce bu süreyi uzatabilirsiniz.
CreateObject Metodu: İlk ASP kodunu yazdığımız andan beri bu metodu kullandığımızı görüyorsunuz. CreateObject (nesne oluştur) olmasa idi, dört mevsim birbirini izleyebilir, Dünya Güneş'in etrafında dönebilir miydi? Hiç sanmam. Fakat lütfen o CreateObject ile bu CreateObject'i birbirine karıştırmayın. Yukarıda kullandıklarımız Scripting nesnesinin bir metodu idi; bu Server nesnesine aittir. Diyelim ki sayfanızda reklam amaçlı banner grafiklerini belirli zaman aralığı ile veya ziyaretçiye gönderdiğiniz Cookie (çerez) bilgilerine göre değiştirmek istiyorsunuz. Bunun için diyelim ki MS-Web Server Programının AdRotator bileşininden yararlanacaksınız; şöyle bir kod işinizi görebilir:
<% Set Reklam = Server.CreateObject ("MSWS.AdRotator")%>
<%= Reklam.GetAdvertisement("/reklamlar/buyukbanka.txt")%>
Burada GetAdvertisement, Server'ın AdRotator bileşininin bir metodudur. Server'ın CreateObject metodundan, veritabanına ulaşırken de yararlanacağız.
MapPath (Yolu belirle) Metodu: Web Server açısından "kök dizin" (root directory) Server'ın bulunduğu bilgisayarın sabit diskinde, herhangi bir klasör olabilir. Örneğin IIS için bu varsayılan değer olarak "C:\inetbup\wwwroot" klasörüdür. Özellikle ASP ile "program niteliğinde siteler" yapmaya başladığımızda, sitenin ilgili bütün dosyalarının bulunduğu bir dizin için yol belirlemek isteyebiliriz. Bunu Server nesnesinin MapPath (Yolu belirle) metodu ile yapabiliriz:
WebDizini = Server.MapPath("/benim_site")
Bu komutla WebDizini değişkenin değeri muhtemelen şöyle olacaktır: "C:\inetbup\wwwroot\benim_site\" Fakat bu metodun sadece böyle duragan biçimde kullanılması gerekmez; bazen sayfalarımızda ziyaretçi ile etkileşmenin sonucu olarak varsayılan Web dizinimizi değiştirmek isteyebiliriz. Sözgelimi biri Türkçe, diğeri İngilizce iki sitemiz varsa, ve ana sayfamızda ziyaretçi Türkçe'yi seçtiyse, o noktadan itibaren Web uygulamamız için Web kök-dizini, "/turkish/" olacak ve mesela resimlerimiz için verdiğimiz "/resimler/" dizini kök dizinde değil, "/turkish/resimler/" klasöründe aranacaktır. Web yolunu dinamik olarak, yani ziyaretçinin tercihine bağlı şekilde değiştirebilmek için, önce ziyaretçiden gelecek bilgileri nasıl kullanacağımıza, yani Request (talep) nesnesine değinmemiz gerekir.
HTMLEncode, URLEncode: İçinde HTML açısından kod parçası veya özel işaret sayılan karakterler bulunan metinleri sayfamıza içerik olarak göndereceğimiz zaman Server'ın işaretleri aynen metin gibi göndermesini sağlamak için, örneğin:
Server.HTMLEncode("Değisken1 < Değisken2")
yazarsak, ASP bu metni HTML kodu olarak yorumlamaz, metin olarak algılar.
Internet'te bazen özellikle sayfa adresleri belirtilirken bazı değerlerin "URL Kodu" dediğimiz şekilde kodlanmış olarak gönderilmesi gerekir. Bu kodlama türünde boşlukların yerine + işareti konmuş olması şarttır. Bu tür bilgiler göndereceğimiz zaman:
Server.URLEncode("kelime 1 kelime2 kelime3")
şeklindeki bir kod Bunu hemen şu şekle sokacaktır: kelime1+kelime2+kelime3










ADROTATOR (Değişen Reklam Banner'ları):

Bu Componentimiz sayesinde, sayfamızda her girişimizde veya sayfayı her Refresh edişimizde değişen bannerlar koyabileceğiz.

Ayrıca her banner'a ayrı ayrı link verebilecek, ve hatta hangi banner'ın kaç defa gösterileceğini ayarlayabileceğiz... Hemen nasıl yapıldığını inceleyelim...

<%@ Language=VBScript Codepage="1254"%>

<%
Set Reklam=Server.CreateObject("MSWC.AdRotator")
banner=Reklam.GetAdvertisement ("Banner.txt")
Response.Write Banner
%>

Banner.txt isimli txt dosyamız da aşağıdaki gibi olacaktır...

Redirect http:Rating.asp
width 423
height 53
border 0
*
Banner1.gif
Buy Used Cars, Sell Used Cars, Buy Cars Online
MassCars
5

Banner2.gif
YemekTarifim.Com
Türkiye'nin En Büyük Sanal Mutfağı
6

Banner3.jpg
egitimcenter.com
Türkiye'nin En Büyük Sanal Dersanesi
1

Şimdi bu textimizde kullandığımız terimleri tanımlayalım.

WIDTH: Bu alana Bannerlarınızın Genişliğini gireceksiniz.
HEIGHT: Bu alana da Bannerlarınızın Yüksekliğini gireceksiniz.
BORDER: Bu alana o girerseniz Bannerlarınız çerçeve kullanmaz. Gireceğiniz 1 ve daha yüksek değerler, Banner'ınıza çerçeve vermenizi sağlar.

İlk Satırda imajın adını ve yolunu yazıyorsunuz.

İkinci Satırda, Linkini
Üçüncü satırda ise imajın üzerine gelince çıkacak ALT yazısını.

Dördüncü satırdaki rakamlarımızın toplamı 10'u verir. Bu rakamlar seçili banner'ımızın 10 defada kaç kere gösterileceğini belirler...

Ama işin doğrusunu söylemek gerekirse ben bu yöntemi pek sağlıklı bulmuyorum. Çünkü bu banner'ların üzerine geldiğimiz zaman, link olarak bize bir QueryString değeri verir.

Bu da bize yeniden bir sayfa yazmamızı ve txt dosyamızın başına Redirect adresi olarak bu sayfaya yönlendirme yapmamızı gerektirir. Ama ben Select Case yöntemiyle daha güzel bir ASP Scripti yazdım ve onu kullanıyorum.
Onun Koduda aşağıdadır. Tek şartı döngüsü 10 olduğu için 10 imajıda yerleştirmeniz gerkiyor. Yani diyelim ki elinizde 4 tane banner var.

Biri 3, biri 3, biri 2, ve diğer geri kalan da 2 kere gösterilecek. O zaman biz de bu bannerları sayısına göre yerleştiriyoruz...B en de 4 tane var. Ben de aynen anlattığım gibi yapacağım.

Atrıca bu scriptimiz text dosya kullanmıyor... Yani başka hiçbir dosyaya gerek duymuyor ve ayrıca AdRotator Nesnesi kullanmadığı için de Windows98'de yani 98 PWS'de de çalışıyor.

CONTENTROTATOR

Bu dersimizde de içerik çevirici özelliğini göreceğiz ASP'nin. Bir sayfaya girdiniz ve sayfada bilgisayar reklamları var. Düşünsenşize her sayfaya girişinizde Bilgisayar dünyasıyla ilgili başka bir haber buluyorsunuz. Ne kadar ilginç değil mi?

İşte ben ASP'nin bu özeeliğini bilmediğim zamanlar, vay be adamlar habire güncelliyor derdim. Ama işin aslı böyle değilmiş. Meğerse ASP'de ContentRotator diye bir özellik varmış. İsterseniz hemen örneğini yaparak çalıştırarak öğrenelim...

<%
Set Tip = Server.CreateObject("MSWC.ContentRotator")
Response.Write Tip.ChooseContent("Content.txt")
%>

Evet yazacağımız kod bu kadar. Önemli olan Content.txt adlı dosyamızda ne yazacağımız ve ne yapacağımız. Şimdi isterseniz Content.txt adlı dosyamızı inceleyelim...

%% #2// Fikra1
> LORD
> Bir ingiliz lordu karisini yatakta bir genc adamla basmis...onlari oyle
> gorunce kadina : -"sayin leydim bu yaptiginiz genel ahlaka sigmaz ben size guvenmistim,
> guvenimin sonsuza kadar surecegini tahmin ediyordum... bana bunu
> yapamamliydiniz....", diye yarim saat nutuk ceker. Ama sonunda dayanamaz
> ve yataktaki gence doner:
> - "Ve siz sevgili genc, en azindan ben konusurken durmak nezaketini
> gosterebilirdiniz.

%% #3// Fikra2
> GENÇ KIZ
>
> Genc kız genc asıgına telefon acmıs : * -Jean, demis, seni çok
> arzuluyorum, geceleri uyku uyuyamyyorum.Ne olur bu hafta sonu bize yemege
> gel.Seni annem babamla tanıstırayım.Sonra benim odamda ders calısıyor
> gibi yapar doya doya sevisiriz...
> * Jean ömründe hicbir kızla sevismemis, toy bir delikanli. Bir eczaneye
> gitmis.Babacan eczaciya :
> -Bu hafta sonu önce bir aile yemegi , pesinden atesli bir ask
> yaşayacagım, demis, o yuzden iyisinden iki kutu prezervatif istiyorum...
> Babacan eczacı kutuları vermiş, oglanın sırtını sıvazlayıp yolcu etmiş. *
> Jean hafta sonunda bir büyük buket çiçekle Françoise'nın kapısını çalmış
> * Genç kız kapıyı açmış.Jean'y dogrudan yemege almış. Delikanlı çok mahçup
> biçimde masaya oturmuş.Kızın ana babasının yüzüne şöyle bir baktıktan
> sonra başını önüne egmiş.Başlamış dua etmeye.Ancak dua bir türlü
> bitmiyor.Françoise sonunda dayanamamış, fısıltıyla :
> *-Ben senin bu kadar dindar oldugunu hiç bilmiyordum Jean, demiş...
> Jean adeta inlemiş : * -Ben de babanın eczacı oldugunu bilmiyordum..

%% #5// Fikra3
> LÜTFEN
> Diskoda bir güzel eğlendikten sonra delikanlı sevgilisini evine
> götürmüş. Kapıda tam ayrılacakları vakit oğlan bir elini duvara dayayarak
> kızcağızı kapı ile kendi arasına sıkıştırmış...
> - Bir kere öpücem!...
> - Olmaz, komşular görür...
> Derken tartışma uzamış. O sırada kapı açılmış, küçük kızkardeş gözlerini
> oğuşturarak kapıda belirmiş. Ablasına dönüp:
> - Babam diyor ki, demiş, öptürecekse öptürsün yoksa ben aşağı inip o
> herifi öyle bir öperim ki bir daha unutamaz...
> Hem söyle şuna abla, elini diafonun düğmesinden çeksin...

Gördüğünüz gibi text dosyamız oldukça basit bir yapıya sahip. Hemen incelemeye alalım... Sanırım size tek farklı görünen karakterler %% #2// Fikra1 karakterleridir sanırım. Hemen bunların ne olduğunu açıklayalım.
%% işaretleri her bir bölümü birbirinden ayırmak için kullanılıyor.

Hemen arkasından gelen #2// işareti ise sayfanın toplamda kaç kere gösterileceğini belirliyor. Örnekte sayfanın yüklenme oranı sayıların toplamıyla bulunur. Örneğimizde yüklenme toplamı 10'ur. Mesela bu Fıkra #2// olduğu için sayfa 10 kere yüklenirse veya Refresh edilirse 2 kere gösterilecektir...

PAGE.COUNTER

<%
Set MyPageCounter = Server.CreateObject("MSWC.PageCounter")
MyPageCounter.PageHit
%>

Bu Web sayfası <%= MyPageCounter.Hits %> kez görüntülenmiştir.

REQUEST NESNELERİ
Request Objesi:
Request objesi bilgi toplamak amaçlı kullanılan bir objedir. Detaylı olarak anlatılacak olmasına rağmen bu obje içersinde (koleksiyon) yer alan metotlara kısaca bakalım.
1-Querystring: Eğer gönderilen bilgi url içersinde bulunan dosya ismi ile birlikte taşınıyorsa başka bir ifadeyle bilgi formu metodundan "GET" ile gönderiliyor ise Querystring metodu bu bilginin elde edilmesi için kullanılır.

2-Form: Eğer bilgi Form içerisinde "POST" metodu ile gönderiliyor ise bilginin elde edilmesi için kullanılan bir metodudur.

3-Servervariables: Web server request ile ilgili bilgileri ( Http ServerVariables ) tutar. Bu bilgilere bu koleksiyon içerisinde ulaşmayı sağlayan bir metoddur.

4-Cookies: Eğer client browser server dan gelen cookileri ( çerez:text dosyaları ) kabul ediyor ise bu bilgi web server a cookie koleksiyonu içerisinde ulaşır.

5-ClientCertificate: Client Certificate dijital bir sertifikadır ve client ve web server arasında ulaşılan server ve client' ın birbirini tanımlaması için kullanılır. Detaylı olarak ele alınacaktır.






QueryString Koleksiyonu
Querystring server a iletilen bilgi kümeciği metotlarından biridir. Bu iletişim browser ın adres hanesinde yer alan dosya adına "?" ve "&" işaretleri vasıtası ile bilgilerin eklenmesi suretiyle gerçekleşir. Genel kullanımı :filename.asp?kullanici=Mehmet şeklindedir.
Eğer daha fazla bilgi bir anda gönderilmek isteniyor ise bu "&" işareti kullanılarak;
filename.asp?kullanici=Mehmet &email=mehmet@dogus.edu.tr şeklinde gerçekleştirilir.
"&" işareti bilgilerin birbirinden ayrılmasını sağlar. Kullanıcı adı ve soyadını alan ve bunları Querystring metodu ile ilgili forma gönderecek bir form dizayn edelim. İlgili Html formu aşağıdaki gibi olmalıdır;
< form name=login Action=Querystring.asp metod="GET">
Lütfen Adınızı Giriniz: < input type="text" name"adi" > <BR>
Lütfen SoyadınızıGiriniz:< input type="text" name="soyadi" > <BR>
< input type="submit" value="login" >
< /Form >
Yukarıdaki kod adı soyadı alanları bulunan bir form elde etmemizi sağlar.
Bu Html kodu içerisinde yer alan input submit butonu < form action="Querystring.asp" metod= "GET" > bu kutucuklara girilen bilgileri action kısmında belirtilen Querystring.asp'ye "GET"metodu kullanılarak gönderilir. (Yani bilgiler browser' ın adres hanesi kullanılarak iletilir.) Bu bilgilere ulaşmak içinse Request' in Querystring metodu aşağıdaki şekilde kullanılır.
Request. Querystring ("istek gönderen formdaki Html elemanının adı") bu genel kullanıma göre eğer biz "..." içerisine o formda yer alan bir kontrolün adını koyar, istek o input alanına girilmiş veriye ulaşırız, yani Request. Querystring ("adi") şeklinde bir kullanım "adi" adlı text box'a girilen veriye;
Request. Querystring ("soyadi")şeklinde bir kullanım ise "soyadi" adı verilen textbox' a girilen veriye ulaşmamızı sağlar. Eğer Response nesnesinin Write metodunu kullanırsak login formuna girilen verileri;
<%
Response.write Request. Querystring ("adi") & "<BR>"
Response.Write Request. Querystring ("soyadi")
%>

şeklinde ekrana yazabiliriz. Dikkat edecek olursanız "&" işareti "<BR>" Html etiketini formdan gelen adi verisine eklemek için kullanılmıştır. Bu da bize 1 satır aşağıya geçmemizi sağlar (satır beslemesi) sağlar. Koleksiyon birden fazla değer ve değişkeni içerisinde bulunduran bir grup olarak tanımlanabilir. Eğer Querystring metodu kullanılarak gönderilen değişken (kontrol sayısı) birden fazla ise bu bir koleksiyon oluşturuyor anlamı taşır. Eğer daha önceki notlarımızı hatırlayacak olursak koleksiyon oluşturan bilgi grupları veya dizin elemanları için kullandığımız özel bir döngümüz vardı. (FOR EACH....NEXT) bu döngüyü Querystring için uygulanacak olursak ;
<%
For Each eleman in Request. Querystring
Response.Write eleman & "......" & Request. Querystring(eleman)
Next
%>
şeklinde bir döngü ile bize Querystring ie gönderilen tüm elemanları ve bu elemanların değerlerini ekrana basabiliriz. Yukarıdaki döngü Request. Querystring ile oluşturulan her eleman için döngüyü tekrarlar.
Request. Querystring ("kontrol").count özelliği gönderilen elemanları saymak için kullanılır. Eğer bu sayı"o" 'a eşit ise herhangi bir bilgi gönderilmemiş demektir.
Şimdi değişik konularda başlıkların yer aldığı ve bu başlıklar arasından kullanıcının yaptığı seçimlere bağlı olarak bu konularda kendisine bilgi göndereceği mesajını ekrana basan bir ASP uygulaması oluşturalım. Kullanıcının seçim yapabileceği selectbox'ın yer aldığı Html formunu dizayn edelim:
< HTML >
< HEAD >
< TITLE > kitap başlıkları < /TITLE >
< /HEAD >
< BODV >
Aşağıdaki konu başlıklarından ilgilendiklerinizi seçiniz.
< FORM ACTION="responseQuerystring.asp" METHOD="GET" >
< Select size=3 name="Konular" MULTIPLE >
< OPTION > Bilgisayar < /OPTION >
< OPTION > Hikaye < /OPTION >
< OPTION > Şiir < /OPTION >
< OPTION > Roman < /OPTION >
< /select >
< input type= "submit" value= "Gönder >
< /FORM >
< /BODY >
< /HTML >
Şimdi bu formdan gönderilen verileri işleyen ASP kodunu oluşturalım:
Kitap istek formu : < BR >

<%
if Request. Querystring("Konular").count= 0 then Response.write "Herhangi bir konu seçmediniz."
ELSE
Response.write size seçmiş olduğunuz "&"< BR >
Response.Write Request. Querystring ("konular")
Response.write "hakkında broşür yollayacağız. Teşekkürler"
END IF
%>
Kod Nasıl Çalışır:
İlk form basit bir html formudur. Selectbox butonun oluşturulması için kullanılmıştır. <select....multiple> yer alan multiple seçeneği CTRL tuşuna basılarak birden fazla seçim yapılmasına olanak tanır. ASP içersinde yer alan Request.Querystring("konular").count=0 şartı eğer hiçbir konu başlığı seçilmemiş ise devreye girer. Eğer kullanıcı formda seçim yapmış ise ELSE şartı devreye girer ve seçilen konu başlıkları ekrana yazılır.

FORM KOLEKSİYONU
Eğer form içerisinde gönderilen bilgiler POST metodu kullanılarak gönderilmiş ise bu bilgiler FORM koleksiyonu içerisinde yer alır. Bu bilgiler request .FORM kullanarak kontrol edilebilirler. Genel kullanımı:
Request. Form ("kontrol_adi") şeklindedir.
Form nesnesi içerisinde textbox dışında aşağıda ki elemanlarda bulunabilir. Bunlar:
• Textbox
• Checkbox
• Option Buttons
• Listbox ve türevleri
• Hidden Fields
• Text Areas
Tüm bu elemanların oluşturulması ile ilgili bilgileri herhangi bir HTMl öğreten siteden öğrenebilirsiniz. Formun POST metodu ile gönderilen bilgiler HTML veri akışı içerisinde kullanıcıya gönderilir, bilginin iletilmesi için browser ın adres hanesi kullanılmaz. Bir önceki örneği form koleksiyonu ile oluşturmak isteseydik ;
Request.Form ("Konular") şeklinde bir değişiklik yapmamız yeterli olacaktı.

CLIENTCERTIFICATE KOLEKSİYONU
Web browser, web server ile Secure (SSL) bağlantısı üzerinden bağlantı kurmak istediğinde bu işlem dijital sertifikalar üzerinden sağlar. Bu dijital sertifika bağlantı yapılan web server ve organizasyon hakkında gerekli bilgileri taşır bu CA Certificate Authority olarak bilinir. Bu işlem bilgilerin güvenli bir bağlantı üzerinden aktarılmasını sağlar bilgi aktarımı SSL, Secure Sockets Layer protokolü üzerinden gerçekleştirilir. SSL, Http protokolünün daha güvenli hale getirilmiş bir varyasyonudur. En son versiyonu SSL 3.0/PCT 1 dir. (PCT: Private Communication Technology) Clientcertificate de bir koleksiyon meydana getirir ve bu koleksiyona:
<%
For Each Key in Request. ClientCertificate
Response.Write ( Key & " : " & Request.ClientCertificate (key) & "<BR>")
Next
%>

şeklinde ulaşabilirsiniz.
Bu koleksiyonda yer elemana ise ; Request. ClientCertificate (Key) şeklinde ulaşabilirsiniz. İlerleyen bölümlerde ClientCertificate ile ilgili daha ayrıntılı bilgilere ve örneklere yer verilecektir.
Request Nesnesinin Özellikleri ve Metotları
Request nesnesi koleksiyonun dışında da bazı özel özellik ve metotlara sahiptir. Bu özelliklere ve metotlara göz atalım .
TotalBytes Özelliği
Bu özellik browser tarafından gönderilen bilginin toplam olarak kaç byte olduğunu bulmak için kullanılır. Aşağıda ki kod gönderilen bilginin kaç byte olduğunu ekrana yazar
<%
Response.Write "Göndermiş olduğunuz Bilgi:"
Response.Write Request.TotalBytes & "dır"
%>




BinaryRead Metodu

BinaryRead metodu POST ile server a gönderilen bilgilerin alınması için kullanılır. Form ve querystring metodlarında farklı olarak text dışında veri gönderildiğinde bu metod bu verilerin okunması için kullanılır. Daha önce anlatılan TotalBytes özelliği bu metoda parametre olarak sunulur. Aşağıda verilen kodu inceleyelim
<%
Dim Dosya_boyutu, Oku
Dosya_boyutu=Request.Totalbytes
Oku=Request.BinaryRead(Dosya_boyutu)
For i= 1 to Dosya_boyutu
Response.Write MidB (oku, i, 1)
Next
%>

MidB , Mid fonksiyonuna benzeyen fakat düzensiz oluşturulmuş bilgileri oluşturulmuş bilgileri okumak için kullanılan bir text fonksiyonudur. (Aslında N boyutlu dizi haline getirilmiş veriler demek daha doğru olur. ) Bu fonksiyon döngü içerisinde her defasında bir karakter okunur ve bu karakter ekrana yazılır.
ServerVariables (Server Değişkenleri)
Request nesnesinin bir diğer kolleksiyonu, bizim kendi Web Server'ımızın o anda çalışmakta olan ASP sayfası için oluşturduğu ortamın değişkenleridir. Bunların arasındaziyaretçinin Browser'ına ilişkin bilgiler de vardır. Önce þu kısa ASP sayfasını çalıştırarak kendi Server'ımızın şu andaki değişkenlerini görelim; sonra bunları ayrıntılı ele alalım
<HTML>
<HEAD>
<TITLE>HTTP ServerDegişkenleri Kolleksiyonu</TITLE>
<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=ISO-8859-9">
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=windows-1254">
</HEAD>
<BODY BGCOLOR=white>
<CENTER>
<H2>HTTP Server Değişkenleri Kolleksiyonu</H2>
</CENTER>
<TABLE BORDER=1>
<TR><TD><B>Değişkenin adı</B></TD> <TD><B>Değeri</B></TD></TR>
<% For Each key in Request.ServerVariables %>
<TR>
<TD><% = key %></TD>
<TD>
<%If Request.ServerVariables(key) = "" Then
Response.Write " "
Else
Response.Write Request.ServerVariables(key)
End If
Response.Write "</TD>"%>
</TR>
<% Next %>
</TABLE>
<p>
Sizin Host'unuzun adı:<B> <%=Request.ServerVariables("HTTP_HOST")%></B>
</BODY>
</HTML>
Bu sayfayı çalıştırdığımız zaman görüntülenecek tabloda, Bir HTTP Server'ın sayfasını çalıştırdığı anda oluşturduğu ortama şekil veren bütün değişkenleri göreceksiniz. Bu değişkenleri programlama yoluyla değiştiremeyiz; sadece okuyup, yararlanabiliriz. HTTP Server Değişkenleri Kolleksiyonunun elemanları şöyle sıralanır: